Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Nedir?

Mirasçılık belgesi diğer bir adıyla veraset ilamı, kişilerin mirasçı olduklarını ispat etmesini sağlayan bir belgedir. Mirasçılık belgesi, Türk Medeni Kanunu 598.madde ile düzenlenmiştir.

 Miras bırakanın vefat etmesiyle birlikte, tüm hak ve borçları kendiliğinden mirasçılara geçer. Mirasçıların bu durumda mirası kazanmak için herhangi bir işlem yapmalarına gerek yoktur. Lakin vefat sonrasında kimlerin mirasçı olduğu noktasında belirsizlikler doğabilir. Bu noktada mirasçılık belgesi, kimlerin mirasçı olduğunu, miras paylarının ne olduğu hususlarında bir ispat aracı olarak kullanılmaktadır. Her ne kadar mirasçılık belgesinin alınması bir zorunluluk olmasa da pratikte mirasçıların kendilerine kalan malvarlığı üzerinde tasarrufta bulunabilmeleri için tapu, banka gibi kurumlardan her daim istenen bir belge haline gelmiştir. Örneğin, miras bırakanın ölümünden sonra malvarlığında bulunan taşınmazların mirasçılar adına tescil edilebilmesi için tapu müdürlüğüne, mirasçılık belgesinin ibraz edilmesi gerekmektedir. Nitekim bu belge ile miras üzerinde gerçekte kimin veya kimlerin hak sahibi olduğu ve kimlerin kalan malvarlığı üzerinde tasarruf edebileceğinin açıkça gösterilmesi sağlanır. Mirasçılık belgesinde yazılı olan mirasçılar ve pay oranları aksi ispat edilmediği sürece geçerli kabul edilir.

Mirasçılık belgesini alabilmek için mirasçılardan herhangi birinin talebi yeterlidir ve tüm mirasçılar tarafından alınabilir.

KİMLER MİRASÇILIK BELGESİ ALMAYA HAİZDİR?

Mirasçılık belgesini; yasal mirasçılar, atanmış mirasçılar ve vasiyet alacakları talep edebilmektedir. Lakin mirasçılık belgesini alma da hukuki yararı olduğunu ispat eden kişilerin de bu belgeyi alma hakları vardır. Örneğin, mirasçının bir alacaklısı varsa ve bu alacaklının mirasçılık belgesini almada bir hukuki yararı mevcutsa, bu belgeyi talep etme yetkisine sahip olacaktır. Yasal mirasçılar yasa gereği mirasçı olan kişilerdir. Türk Medeni Kanunu’nun 495.maddesinde yasal mirasçıların kimler olduğu sayılmıştır. Bunlar; altsoy (çocuk, torun vs.), ana ve baba, büyük ana ve büyük baba, sağ kalan eş, evlatlık ve devlettir. Atanmış mirasçılar ise vasiyetname ya da miras sözleşmesiyle kendisine mirasın tamamının ya da belli oranının bırakıldığı kişi veya kişilerdir. Miras bırakan tarafından kendisine belirli mal vasiyet edilen kişi ise vasiyet alacaklısıdır. Atanmış mirasçılık ve vasiyet alacaklıları yasal mirasçılardan farklı olarak, mirasçı olduklarını öğrendikleri tarihten itibaren 1 ay içerisinde bu haklarına bir itiraz gelmezse mirasçılık belgesi alabilirler.

MİRASÇILIK BELGESİ NEREDEN ALINIR?

Mirasçılık belgesi, sulh hukuk mahkemesinden veya noterden alınabilir. Bu belgenin verilebilmesi için mutlaka bir talebin varlığı gerekmektedir. Zira mahkemeler ve noterler talep olmaksızın bu belgeyi ilgili kişiye verememektedir. Mirasçıların herhangi birinin yerleşim yerinde bulunan sulh hukuk mahkemesinden mirasçılık belgesi isteminde bulunabilir. Kişi eğer bu belgeyi noter aracılığıyla edinmek istiyorsa, Türkiye’nin herhangi bir yerinde bulunan bir noterden bu belgeyi edinebilir. Notere başvuru üzerine mirasçı olduğunu iddia eden kişinin Nüfus kayıtları incelenerek gerçekten mirasçı olup olmadığı tespit edilir ve şartların sağlaması durumunda belge verilir. Bazı durumlarda, mirasçılık belgesini noterlikten almak mümkün değildir. Mirasçı ile miras bırakan arasında soy bağının tespit edilememesi, miras bırakan veya mirasçılardan birinin vatandaşlıktan çıkarılmış olması ya da birden çok vatandaşlığa sahip olmaları gibi durumlarda noterin mirasçılık belgesi çıkarma yetkisi yoktur.

Kişiler bir avukata vekalet vererek de bu işlemleri gerçekleştirebilirler. Günümüzde noterden mirasçılık belgesi alma, ekonomik olması ve pratik olması nedenleriyle daha çok tercih edilmektedir. Ancak noterlerde yukarıda belirtilmiş olan durumlar ve karışık aile bağlarının olması durumunda noter tarafından veraset ilamı verilemeyeceğinden mirasçılık belgesinin mahkemeden talep edilmesi gerekmektedir.

MİRASÇILIK BELGESİ ALMAK İÇİN GEREKEN BELGELER NELERDİR?

Mirasçılık belgesi eğer noterden alınacaksa, ilgilinin nüfus kayıt örneği, miras bırakana ait ölüm belgesi ve mirasçılık belgesi istenildiğine dair başvuru formunun notere verilmesi gerekmektedir. Mirasçılık belgesi mahkemeden istenecekse, bu husustaki talepleri içeren bir dilekçe ile mahkemeye başvurulmalıdır. Şayet mahkemeye başvurulduysa, niteliği itibariyle hasımsız bir dava olduğundan kısa süre içerisinde sonuçlanacaktır.

MİRASÇILIK BELGESİ NE ZAMAN ALINMALIDIR?

Mirasçılık belgesinin alınması için mevzuatımızda bir zamanaşımı ya da hak düşürücü süre öngörülmemiştir.  Dolayısıyla kişiler belli bir süreye tabi olmaksızın dileği bir zamanda mirasçılık belgesi alabilirler. Fakat Miras bırakanın ölümüyle birlikte mirasçılar veraset ve intikal vergisine tabi olmaktadırlar. Bu nedenle mirasçılar, miras bırakanın vefatından itibaren 3 ay içerisinde veraset ve intikal vergisi beyannamesi ve mirasçılık belgesi ile vergi ödemelerini yapmaları gerekmektedir.

İlgili Bağlantılar

https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf

Yorum Yap

Your email address will not be published.